นิตยสารลานโพธิ์ ฉบับที่ 267 (30 มีนาคม 2525): บทความ “พระสมเด็จคะแนน หลวงพ่อเงิน กรุห้วยเขน แท้ไม่แท้” โดย ประกิต ปวรกุล
บทความ 5 หน้าในคอลัมน์ “บางทัศนะ” ผู้เขียนไปดูพระที่วัดด้วยตนเอง ลงภาพพระคะแนน 9 พิมพ์ ภาพอุโบสถและจิตรกรรม และภาพถ่ายโปสการ์ดหลวงพ่อเงิน “ที่พบอยู่ในกรุนี้” พร้อมความเห็นทั้งฝ่ายเชื่อและฝ่ายสงสัย รวมถึงคำให้สัมภาษณ์ของกำนันวิรัตน์
นิตยสารลานโพธิ์ (ISSN 0125-2216) ฉบับที่ 267 วันที่ 30 มีนาคม 2525 ราคา 7 บาท คอลัมน์ “บางทัศนะ” โดย ประกิต ปวรกุล หน้า 8–9 และ 24–26 สาระสำคัญ
- ภาพประกอบ: พระหลวงพ่อเงิน บางคลาน ที่พบในกรุวัดห้วยเขน “พิมพ์สมเด็จคะแนน มีทั้งหมด 9 พิมพ์ ทั้งประทับยืนและนั่ง องค์จริงกว้างประมาณ 1 ซม.” · ภาพพระอุโบสถวัดห้วยเขนและจิตรกรรมฝาผนัง “แสดงถึงความเก่าแก่พอสมควร” · ภาพถ่ายโปสการ์ดหลวงพ่อเงิน พร้อมคำบรรยายว่า “ภาพถ่ายหลวงพ่อเงิน ที่พบอยู่ในกรุนี้ มีข้อความเขียนไว้ในภาพด้วย” และผู้เขียนถอดข้อความว่า “แจกไว้บูชาเพื่อปัจจัยสร้างโบสถ์วัดห้วยเขน รูป (๑) บาท”
- ผู้เขียนเล่าว่าได้ยินเรื่องพระชุดนี้ก่อนกรุแตก: มีรุ่นน้องนำพระเนื้อดินวัดห้วยเขนมาให้ดูก่อนหน้านั้นแล้ว และเนื้อพระ “มีส่วนคล้ายคลึงกันมากกับพระเครื่องเนื้อดินของหลวงพ่อเงิน อย่างพิมพ์พระเจ้า 5 พระองค์”
- หนังสือ “หลวงพ่อเงิน บางคลาน” ของกำนันวิรัตน์ ภัทรประสิทธิ์ (พิมพ์ก่อน 2525) ลงภาพพระสมเด็จคะแนนพร้อมคำบรรยายว่า “สมเด็จคะแนนหลวงพ่อเงิน เนื้อดิน หลวงพ่อเงินนำไปบรรจุที่ฐานพระประธาน วัดห้วยเขน ปัจจุบันยังมีอยู่ที่วัดห้วยเขน” ผู้เขียนลานโพธิ์ลงภาพหน้าหนังสือนั้นไว้ด้วย
- คำให้สัมภาษณ์กำนันวิรัตน์ทางโทรศัพท์: “หลวงพ่อเงินมรณภาพในปี 2462 แต่โบสถ์วัดห้วยเขนสร้างเสร็จในปี 2460 เวลาที่เหลืออยู่น้อยเต็มที ที่จะอนุมานได้ว่าพระที่ขึ้นจากฐานพระประธานจะเป็นพระที่ทำจากมือหลวงพ่อเงิน” และกล่าวถึงคำยืนยันจากหนังสือที่เขียนโดยคนในท้องถิ่น (พระครูพิบูลธรรมเวท) ว่าตรวจโดยละเอียดแล้ว
- คำบอกเล่าจากคนอายุราว 80 ปี (พ.ศ. 2525): หลวงพ่อเงิน “ลงมือสร้างโบสถ์วัดห้วยเขนเมื่อปี 2457 อีก 3 ปี โบสถ์ซึ่งมีภาพจิตรกรรมฝาผนังงดงามก็เสร็จ ถึงปี 2460” ผู้เขียนยกตัวอย่างหลวงพ่อคง วัดบางกะพ้อม ที่ไปช่วยสร้างโบสถ์วัดอื่นจนเสร็จ ว่าเป็นเรื่องปกติของพระเกจิ
- ข้อสังเกตของผู้เขียน: ความสับสน “บวชใหม่/บวชเก่า” อาจมาจากผลประโยชน์ทางการค้า เพราะข่าวนี้ “ตัดโอกาสของพ่อค้า” และเตือนผู้อ่านว่าพระหลวงพ่อเงินบางคลานราคาเป็นแสน ส่วนพระห้วยเขนราคาย่อมเยากว่า
ถอดข้อความจากภาพ (เท่าที่อ่านได้)
ถอดจากภาพถ่ายหน้านิตยสารซึ่งความละเอียดต่ำ ส่วนที่อ่านไม่ออกหรือไม่แน่ใจใส่ […] ไว้ ลำดับตามหน้าในเล่ม ควรเทียบกับตัวเล่มจริงก่อนอ้างอิงคำต่อคำ
หน้า 9 — หัวเรื่องและคำนำ
คอลัมน์ บางทัศนะ โดย ประกิต ปวรกุล · พาดหัว “พระสมเด็จคะแนน หลวงพ่อเงิน กรุห้วยเขน แท้ ไม่แท้”
คำบรรยายภาพ: “พระหลวงพ่อเงิน บางคลาน ที่พบในกรุวัดห้วยเขน บางมูลนาก พิมพ์สมเด็จคะแนน มีทั้งหมด ๙ พิมพ์ ทั้งประทับยืน และ นั่ง องค์จริง กว้างประมาณ ๑ ซม.”
ก็ต้องขอรายงานตัวต่อพระเดชพระคุณท่านก่อนว่า ขณะนี้ผมทำงานประจำกรงอยู่หนังสือพิมพ์ “ไทยรัฐ” ที่เปิดข่าว “กรุพระหลวงพ่อเงิน วัดบางคลาน” พิมพ์คะแนน (จิ๋ว) แตกกรุ ขึ้นจากใต้ฐานพระประธานอุโบสถวัดห้วยเขน อ.บางมูลนาก จ.พิจิตร เมื่อต้นเดือน มี.ค. ที่ผ่านมา
และต้องขอยอมรับว่า ผลจากการเปิดข่าวทิ้งไว้แล้ว มีปัญหาพระเครื่องหลวงพ่อเงิน บวชเก่าหรือบวชใหม่ นั้น ทำให้วงการพระเครื่อง โดยเฉพาะพ่อค้า ตัวแทนการค้าพระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย หลายแห่งต้องกระทบกระเทือน
เหตุที่กระทบกระเทือน ก็เพราะความไม่แน่ใจว่า พระที่ว่านี้ แท้ หรือ เทียม ว่ากันให้เข้าป่าไปเลย ไม่ต้องอ้อมค้อมกัน
ผมเห็นจะต้องขอแถลงเหตุผลสักนิด ลองอุปโลกตัวเองเป็นผู้เปิดข่าวทั้งหมด (ที่จริงก็เป็นเพียงบางหนบางวัน ที่บังเอิญทำหน้าที่อยู่) การเสนอข่าวคราวที่เกิดขึ้นในสังคมนั้น หนังสือพิมพ์รายวันถือหลักเดียวกันหมด คือแจกแจงเหตุผล และทัศนะของคนทุกด้าน
และที่ทิ้งท้ายทวนไว้แค่นั้น ก็คือว่า ได้ทำทานทางปัญญา ให้เกิดขึ้นในสังคมพระเครื่อง เพราะการที่จะยอมรับนับถืออะไรสักอย่างว่าจริงหรือปลอม แท้หรือเทียม เรื่องของเรื่องก็ควรผ่านการไตร่ตรอง การพิจารณา ให้รอบคอบ จากเหตุผลหลายด้าน
นี่คือคำแนะนำ ของ “นักเลงรุ่นน้อง” ถ้าชนิด “เสือเก่า” แล้ว เชื่อเถอะครับ […] เหตุผลทุกอย่างรอบด้านประกอบกัน แต่ […] ไม่มีน้ำหนักเท่ากับสิ่งที่เห็นอยู่ตรงหน้า นักเลงชั้นเสือ เขาเชื่อตัวเองมากกว่าอย่างอื่นครับ
แต่ไม่ว่าคุณจะเป็นนักนิยมพระแบบเชื่อตา หรือเชื่อหู วันนี้ผมก็ขอแถลงให้ทราบ ถึงเหตุถึงผล ตามทัศนะที่ พระหลวงพ่อเงิน กรุวัดห้วยเขน ตามที่เห็น และได้ศึกษามาจาก การรายงานทุกระยะ
วันที่ผมมาเข้าเวรนั้น ข่าวพระหลวงพ่อเงินแตกกรุ เขียนไว้แล้ว ด้วยฝีมือรุ่นพี่ และรุ่นน้อง เขากระซิบกระซาบกับผมว่า “[…] ฝากให้พี่ไว้ดูสักหน่อย นี่ไง” เปิดซองกระดาษที่ใส่พระออกดู […] ผมเห็นพระเครื่องพิมพ์ที่ […] แล้วครั้งหนึ่ง ในครั้งนั้นทางวัดเปิดเรื่องขโมยเจาะกรุไว้ […]
หน้า 8 — ตัดข่าวไทยรัฐ 10 มี.ค. 2525 ประกอบ
กรอบตัดข่าว “ไทยรัฐ 10 มี.ค. 2525”:
พาดหัว: “ความเห็นแตก 2 ฝ่าย บวชใหม่กับบวชเก่า”
พาดหัวรอง: “กรุพระหลวงพ่อเงินที่แตกชักสับสน เจ้าอาวาสวัดที่หลวงพ่อเงินจำพรรษาอยู่จนมรณภาพ ☆ มีต่อหน้า 2”
หลวงพ่อเงิน ☆ ต่อจากหน้า 1
[…]ว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ ส่วนเจ้าอาวาสวัดที่กรุแตกยืนยันว่า เป็นกรุพระหลวงพ่อเงิน แม้กระนั้นประชาชนก็ยังแห่กันไปเช่าจำนวนนับร้อย
กรุพระหลวงพ่อเงินแตกที่วัดห้วยเขน อ.บางมูลนาก จ.พิจิตร เกิดสับสนไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นกรุพระหลวงพ่อเงินเสียแล้ว โดยเมื่อวานนี้ (9 มี.ค.) ผู้สื่อข่าวของเราได้รายงานมาว่า ได้เดินทางไปพบกับพระครูเปรื่อง เจ้าอาวาสวัดบางคลาน อ.โพทะเล จ.พิจิตร ซึ่งเป็นวัดที่หลวงพ่อเงินจำพรรษาอยู่จนกระทั่งมรณภาพ พระครูเปรื่องกล่าวเปิดเผยกับผู้สื่อข่าวว่า ข่าวกรุพระหลวงพ่อเงินที่วัดห้วยเขนนั้น ตามประวัติแล้วไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นกรุพระของหลวงพ่อเงินสร้างขึ้น
พระครูเปรื่องซึ่งไม่ใคร่จะเปิดเผยรายละเอียดต่อผู้สื่อข่าวมากนัก กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า แม้ว่าจะไม่ใช่กรุหลวงพ่อเงินก็ตามที แต่ก็ถือว่าเป็นพระเมื่อใครศรัทธาเช่าไปบูชาถือว่าเป็นสิ่งที่ดีทั้งนั้น นอกจากนี้พระครูเปรื่องยังปฏิเสธอีกว่า ที่มีข่าวแพร่สะพัดออกมาว่า ทางวัดบางคลานไปนำพระจากกรุที่แตกมาเก็บไว้ที่วัดเพื่อให้คนมาเช่านั้น ในเรื่องนี้ไม่เป็นความจริงแต่อย่างใด
ส่วนทางด้านพระครูพิศิษฐ์ธรรมานุวัตร เจ้าอาวาสวัดห้วยเขน อันเป็นวัดที่กรุพระหลวงพ่อเงินแตก และประชาชนจำนวนนับร้อยจากทั่วสารทิศเดินทางไปเช่าในราคาแพงลิบลิ่ว ได้กล่าวยืนยันกับผู้สื่อข่าวว่า กรุที่แตกเป็นกรุพระหลวงพ่อเงิน ก่อนหน้านี้ประมาณ 10 ปี ได้มีคนร้ายเข้าไปในโบสถ์และลักเจาะกรุแตกมาแล้วครั้งหนึ่ง ในครั้งนั้นทางวัดปิดเรื่องเงียบและปิดกรุไว้ มาคราวนี้คนร้ายได้เจาะกรุอีก เกรงว่าหากปิดกรุไว้คนร้ายจะเข้ามาลักเจาะกรุอีก จึงตัดสินใจเปิดกรุ ทั้งโบสถ์ก็ชำรุดมากจึงคิดจะหาเงินไปบูรณะโบสถ์ด้วย
สำหรับกรุพระที่แตกจะเป็นกรุพระหลวงพ่อเงินจริงหรือไม่นั้น จึงเป็นอันว่าในตอนนี้ยังหาข้อยืนยันที่แท้จริงไม่ได้ ผู้สื่อข่าวได้ไปพบนายวิรัตน์ ภัทรประสิทธิ์ เซียนพระชื่อดังของภาคเหนือ เพื่อขอให้ออกความเห็นเกี่ยวกับกรุพระที่แตกนี้ว่า น่าเชื่อว่าจะเป็นกรุพระหลวงพ่อเงินหรือไม่ ได้รับการเปิดเผยจากนายวิรัตน์ว่า ตามประวัติแล้วทราบว่าหลวงพ่อเงินเกิดเมื่อวันที่ 16 กันยายน 2353 มรณภาพเมื่อปี 2462 รวมอายุ 109 ปี โบสถ์ของวัดห้วยเขน ที่กรุหลวงพ่อเงินแตกนี้ สร้างขึ้นเมื่อปี 2460 ซึ่งตอนที่โบสถ์สร้างขึ้นตอนนั้นหลวงพ่อเงินอายุถึง 107 ปีแล้ว ไม่น่าเชื่อว่าหลวงพ่อเงินจะสร้างพระขึ้นมาอีก อย่างไรก็ดี นายวิรัตน์ไม่ขอออกความเห็นว่ากรุที่แตกนั้นเป็นกรุพระหลวงพ่อเงินหรือไม่
ข่าวชิ้นเดียวกันนี้เก็บเป็นหลักฐานแยกไว้ที่หลักฐาน 14 (ภาพสแกนจากต้นฉบับหนังสือพิมพ์ ซึ่งพาดหัวหน้า 1 ต่างกันเล็กน้อย)
หน้า 24 — ภาพอุโบสถ จิตรกรรม และโปสการ์ด
คำบรรยายภาพบน: “(ซ้าย) พระอุโบสถวัดห้วยเขน (ขวา) ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ภายในพระอุโบสถ แสดงถึงความเก่าแก่พอสมควร”
คำบรรยายภาพโปสการ์ด: “ภาพถ่ายหลวงพ่อเงิน ที่พบอยู่ในกรุนี้ มีข้อความเขียนไว้ในภาพด้วย”
[…] เล็กจิ๋วกว่า พระพิมพ์ชนิดใดที่ผมเคย […] มา เนื้อดินผสมกรวด สีออกน้ำตาล […] โดยทั่วไป เนื้อแน่นตัว เหมือนพระ […] โบราณที่เคยผ่านตา
พิมพ์ที่ผมได้วันนั้น เป็นพิมพ์สมเด็จ […] แม้เป็นองค์สุดท้าย ในจำนวนทั้ง […] ที่เพื่อนฝูงฝากมาให้ แต่สภาพพระทุก […] ก่อนข้างเรียบร้อย
ผมตัดสินใจทันที ทั้งที่ยังไม่ส่องแว่น […] นักเลยว่า “พระแท้” ข่าวเล่าได้ […] เพราะว่ากัน […]
หรือกรุอื่น ๆ ที่แตกออกมาในระยะหลัง ๆ มานี้ เพราะบางกรุ เพียงแต่ดูรูปก็รู้ว่า หลวงพ่อเล่นลิเกเรื่องเดียวกับพวกผีขุดกรุ
ถ้าเป็นภาษาลูกทุ่ง เข้ายุคเข้าสมัยก็เรียกว่า “วัดครึ่งหนึ่งกรรมการครึ่งหนึ่ง” ก็เห็นจะได้
แต่เมื่อมาถึง กรุพระเครื่อง วัดห้วยเขน ผมยังไม่ทันอ่านข่าว ไม่ทันซักประวัติ ผมเชื่อของผมไว้ก่อนแล้ว
เหตุผลก็ง่าย ๆ คือ พระเนื้อวัดห้วยเขน มีส่วนคล้ายคลึงกันมาก กับพระเครื่องเนื้อดิน ของหลวงพ่อเงิน อย่างพิมพ์พระเจ้า 5 พระองค์ จะแตกต่างกันอยู่บ้าง ก็ตรงที่ สภาพแวดล้อมของพระที่ไม่เหมือนกัน พิมพ์พระเจ้า 5 พระองค์นั้น หลวงพ่อทำแล้วก็แจก
หน้า 25 — หนังสือของกำนันวิรัตน์ และคำสัมภาษณ์
คำบรรยายภาพ: “ภาพพระสมเด็จคะแนน หลวงพ่อเงิน และข้อความที่บันทึกไว้อย่างชัดเจน ในหนังสือ ‘หลวงพ่อเงิน บางคลาน’ ของ กำนันวิรัตน์ ภัทรประสิทธิ์” — ข้อความในภาพหน้าหนังสือ: “สมเด็จคะแนนหลวงพ่อเงิน เนื้อดิน หลวงพ่อเงินนำไปบรรจุ ที่ฐานพระประธาน วัดห้วยเขน ปัจจุบันยังมีอยู่ที่วัดห้วยเขน”
[…] อยู่ในหมู่ศิษย์ แต่พิมพ์สมเด็จคะแนน […] สร้างเสร็จแล้วก็แจก ส่วนที่เหลือก็บรรจุใส่ […] ใต้ฐานพระประธานในโบสถ์
ถ้าพูดกันอย่างลึก ๆ เห็นจะต้องว่า โดยรวมสารแล้วใกล้เคียงกัน แต่มี […] แตกต่างกันบ้างในด้าน “ผิว”
วันต่อมา ผมได้พิจารณาโดยละเอียด […] องค์พระรวมกันอีกไม่น้อยกว่า 20 องค์ […] ตั้งแต่พิมพ์ยืนประทานพร พิมพ์ […] แบบเปิดโลก พิมพ์สมเด็จไม่มีปรก […] ลักษณะของพิมพ์ของรูป […] กันเล็กน้อย เปรียบเทียบข้อแตก […] ตั้งแต่ผิวสี ความละเอียด–ความหยาบ […] เนื้อเห็นว่ามีลักษณะใกล้เคียงกันทุกองค์
ลักษณะแรก ที่เด่น และขอยืนยัน ในบรรดาเนื้อพระของพระกว่าครึ่งร้อยปี ในแง่ความหนึกนุ่ม หรือสดใสของผิว พระหลวงพ่อเงิน วัดห้วยเขน มีว่าน
ครับ ว่านที่ปนในเนื้อดิน ทำให้พระเนื้อ […] กรุหนึกนุ่ม หรือจัดมากจัดน้อย อย่างที่ […] ในวงการนานนักหนา
[…] นั้นมีมากกว่าในองค์ที่มีน้อย ถ้า […] เนื้อเข้าไปในหลุม กลมกลืนกับการ […] จนมองไม่เห็น พอหลับตามองเห็นได้เลย […] พระกรุวัดห้วยเขน ก็เหมือน […] พิมพ์พระเจ้า 5 พระองค์
[…] เนื้อดิน กรวด ซึ่งมีสีสด เหมือนน้ำตาล สีขุ่น สีน้ำตาล แม้เม็ด […] ตามขนาดของพระ เล็กกว่า […] พระนางพญา จ.พิษณุโลก […] ตามองเห็นทั้งหมด แสดงว่า ได้เลือก […] โดยวิธีกรอง
[…] เอามาเทียบกับ คุณมีพระราคาไม่ […] พระพิมพ์กลีบบัว วัดบวรมงคล […] บ้างไหม ถ้าไม่ลองเอาออกมาดู […] เนื้อแตกต่างอยู่ตรงที่ พระ […] กรุวัดห้วยเขน เนื้อโดยทั่ว […] แต่บางองค์ค่อนข้างแกร่ง
[…] เกิดจากเหตุที่พระเพิ่งออก […] จึงเมื่อพระมีโอกาสสัมผัส […] นานขึ้น ก็อาจจะ […] “หนึก” ทาง “แกร่ง” ได้
โดยสรุป จากสิ่งที่เห็นด้วยตา พระบางองค์สีสดใสเหมือนผิวหม้อใหม่ บางองค์ก็หม่นคล้ำ บางองค์เกลี้ยงเกลา บางองค์ก็มีราดำ จับอยู่ทั่ว
เชื่อได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ว่า พระหลวงพ่อเงิน กรุวัดห้วยเขน เป็นของเก่า และมีอายุเชื่อได้ตามประวัติว่า 65 ปี โดยประมาณ
นี่กันถึง พระที่ออกจากกรุวัดห้วยเขน นะครับ แต่ถ้าเกิดมี “อุปัฒฑาร์” บวชให้ใหม่ขึ้นอีกที่แห่งอื่น ก็ต้องยกไว้อีกเรื่องหนึ่ง
ข้อสงสัย ที่กลายเป็นข้อถกเถียงขึ้น พากษ์วิจารณ์กันในหมู่นักนิยมพระ เกิดขึ้นจากหลวงพ่อเปรื่อง เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบัน […] ของวัดวังตะโก (บางคลาน) ให้ทัศนะ […] ว่าไม่แน่ใจว่า พระกรุวัดห้วยเขน จะเป็นของจริง ที่หลวงพ่อเงินได้สร้างขึ้น
แต่นั่นไม่หนักใจ เท่าประเด็นที่เกิดจากคำให้สัมภาษณ์ของ กำนันวิรัตน์ ภัทรประสิทธิ์ ผู้อาวุโสในแวดวงพระเครื่องเมืองพิจิตร
กำนันบอกว่า หลวงพ่อเงินมรณภาพ ในปี 2462 แต่โบสถ์วัดห้วยเขน สร้างเสร็จในปี 2460 เวลาที่เหลืออยู่น้อยเต็มที่ ที่จะอนุมานได้ว่า พระที่ขึ้นจากฐานพระประธาน จะเป็นพระที่ทำจากมือหลวงพ่อเงิน
ในแง่ของคนไกลเมืองพิจิตร เมื่อพิจารณาจากน้ำหนักของคนในท้องถิ่นที่น่าเชื่อถือ อย่างกำนันวิรัตน์ ผมก็ “อึ้ง” ไปเหมือนกัน ทำเอาต้องหมุนโทรศัพท์ จี้ถึง “พี่แล่ม” ที่ลานโพธิ์
เดี๋ยวเดียว พี่แล่มหมุนโทรศัพท์กลับมาถึงผมที่ไทยรัฐ ว่าแปลกใจเหมือนกัน ที่ หนังสือเกจิอาจารย์เมืองพิจิตร มีภาพ พระ[สมเด็จคะแนน] หลวงพ่อเงิน ที่เหมือนกับพระที่ได้จากกรุวัดห้วยเขน เป็นพิมพ์คะแนนสมเด็จ
และที่แปลกใจมากที่สุดคือ ก็เมื่อพบว่า หนังสือเล่มนั้น เขียนโดย ท่านกำนัน วิรัตน์ ภัทรประสิทธิ์ คนที่เพิ่งให้สัมภาษณ์ “ไทยรัฐ” (ฉบับวันที่ 10 มี.ค. 2525)
ผมยิ่งค้างคาความสงสัยไว้มากขึ้น เมื่ออีกสองวันต่อมา พรรคพวกที่พิจิตรถิ่วไว้ นำหนังสือ “หลวงพ่อเงิน วัดบางคลาน” เล่มละ 100 บาท มาให้ดู เปิดหน้าที่มีพิมพ์ พระกรุวัดห้วยเขนให้ดู ก็เป็นพิมพ์คะแนนเล็ก พิมพ์ที่ผมเคยได้ยินมาก่อนทั้งนั้น แถมมีหนังสือกำกับไว้ด้วยว่า
“สมเด็จคะแนนหลวงพ่อเงิน เนื้อดิน หลวงพ่อเงินนำไปบรรจุ ที่ฐานพระประธาน วัดห้วยเขน ปัจจุบันยังมีอยู่ที่วัดห้วยเขน”
ก็ยิ่งอึ้งจากหนังสือที่เขียนและจัดพิมพ์โดยคนในท้องถิ่น มีคำนำของสมภารวัดบางคลาน (พระครูพิบูลธรรมเวท) บอกด้วยว่า เป็นบทความที่ตรวจโดยละเอียดแล้ว ว่าถูกต้องทุกกระทงความ
และข้อสำคัญเหนืออื่นใด หนังสือเล่มนั้นมีชื่อของท่านกำนันวิรัตน์ ภัทรประสิทธิ์ จั่วหัวไว้ด้วยตัวเบ้อเริ่ม
ถึงตรงนี้ ผมก็เริ่มงง ครับ เริ่มงง ว่ามันจะมีอะไรสักอย่าง ที่มีปัญหา แต่ปัญหาที่ว่า ผมไม่ได้หมายถึง พระกรุวัดห้วยเขน แท้ หรือไม่แท้ แต่ผมหมายถึงเหตุผลด้านอื่น
อาจจะเป็นการสร้างพระหลวงพ่อเงินชุดใหม่ ที่มีข่าวลือลั่นว่า มีคนเช่าไปแล้วตั้ง 12 ล้านบาท หรือเหตุผลของการ “เข้าไม่ถึง” ด้วยสายตา เพราะฟังจากนักข่าวแล้ว มีกระแสเส้นกระสายออกมาหน่อยหนึ่งว่า
“หลวงพ่อวัดเก่า” ท่านเล่นไปให้เข้า นั่งทางในพิสูจน์แล้วว่าไม่พบ “พุทธคุณ” ในพระกรุวัดห้วยเขน ท่านเลยไม่
หน้า 26 — คำบอกเล่าปี 2457 และบทสรุป
เชื่อ
ไอ้เรื่องนั่งทางใน นี่ นักเลงที่เล่นเป็น เขาถือครับ ถือจริง ๆ ถือว่า เป็นเรื่อง “นอกประเด็น” ไม่ได้อยู่ในการพิจารณา บางคนพูดเอาแรง ๆ ว่า “ปัญญาอ่อน”
แต่เรื่องของพระกรุวัดห้วยเขนนี้ไม่อ่อนเปล่า มีผลให้พวกกบที่หูหนูมีปีก ที่คู่พระกันด้วยคำเล่าลือ วิ่งกันพล่าน
ผมเองก็หันดูรูปภาพของหลวงพ่อเงิน ที่เขียนไว้ว่า แจกไว้บูชาเพื่อปัจจัยสร้างโบสถ์วัดห้วยเขน รูป (๑) บาท แล้วก็ยิ่งประทับเข้าไปกับความเชื่อสนิท อย่างไม่มีข้อสงสัยอันใดเลยว่า พระกรุนี้เป็นของหลวงพ่อเงิน วัดบางคลาน สร้างขึ้นอย่างแน่นอน
ไล่เรียงประวัติ ตามประสาเกจิอาจารย์รุ่นใหญ่ รูปไหนก็รูปนั้น สร้างวัดตัวเองเป็นหลักเป็นฐานแล้วก็ต้องไปช่วยสร้างวัดอื่น
สำหรับหลวงพ่อเงิน มีประวัติที่สืบสาวได้แน่นอน จากคนมีอายุประมาณ 80 ปี ในปัจจุบัน ว่าหลวงพ่อท่านลงมือสร้างโบสถ์วัดห้วยเขน เมื่อปี 2457
อีก 3 ปี โบสถ์ซึ่งมีภาพจิตรกรรมฝาผนังงดงามก็เสร็จ ถึงปี 2460
ประวัติ หลวงพ่อเงินมรณภาพเมื่อปี 2462 อีกตั้ง 2 ปี มีอะไรให้ข้องใจว่า หลวงพ่อจะไปสร้างโบสถ์วัดห้วยเขนไม่ได้
หลวงพ่อดัง ๆ อย่างหลวงพ่อคง วัดบางกะพ้อม เมืองแม่กลอง ท่านมรณภาพขณะนั่งประนมมือไหว้พระประธานในโบสถ์วัดทางมหาชัย ที่ท่านไปช่วยสร้างจนเสร็จ เรียกว่าสร้างกันจนถึงวันสิ้น ท่านก็ทำกันมาแล้ว
แต่กับข่าวที่ออกไป เรื่องมีปัญหาข้องใจ ผมว่าดีครับ ดีจริง ๆ เพราะอย่างน้อยที่สุด ก็ตัดโอกาสของพ่อค้า ที่ถือโอกาสโก่งราคาขายหลวงพ่อหากำไร ให้หยุดยั้งลงได้บ้าง
ถ้าอยากได้นักหนา หมดความสงสัย กระซิบกันสักนิดก็ได้ครับ ขณะหนังสือลานโพธิ์ฉบับนี้ออก เชื่อว่าที่วัด หรือไม่ก็ที่ธนาคารแถวบางมูลนาก สัก 2 หรือ 3 แห่ง ยังมีพระอยู่ แต่สภาพพระ ก็คงไม่สวยสมใจนัก ถ้าเอาของดี ก็ไม่น่าที่จะเกี่ยง ในเมื่อเราไม่ได้มีไว้ซื้อขาย แต่มีไว้ห้อยคุ้มครองตัวเอง
(ท้ายหน้า 26 — ข้อความในกรอบ): พระหลวงพ่อเงิน บางคลาน มีราคาเช่าหากันองค์ละเป็นแสน ๆ บาท ซึ่งเชื่อเหลือเกินว่า นักเล่นพระระดับชาวบ้านธรรมดา ๆ อย่างเรา ๆ ท่าน ๆ อย่าว่าแต่จะเป็นเจ้าของเลย ขอให้ได้ชมองค์แท้ ๆ จากของจริง ก็แทบจะหาโอกาสไม่ได้อยู่แล้ว · เมื่อมามีข่าวพระหลวงพ่อ[เงินกรุใหม่] มีราคาเช่าหาไม่แพงนัก […] ได้เช่นนี้ ก็นับเป็น “ข่าวดี” […] สำหรับวงการนักเล่นพระโดย[ทั่วไป]
ความสำคัญ: (1) เป็นสิ่งพิมพ์ร่วมสมัยกับกรุแตกที่บันทึกว่า โปสการ์ดหลวงพ่อเงินถูกพบในกรุ ซึ่งทำให้ภาพถ่ายที่หน้าแรกของเว็บนี้มีที่มาทางโบราณคดีชัดขึ้น (2) ยืนยันว่าหนังสือของกำนันวิรัตน์ซึ่งพิมพ์ก่อนกรุแตก ได้บันทึกเรื่องหลวงพ่อเงินบรรจุพระที่วัดห้วยเขนไว้แล้ว (3) บันทึกปี 2457 เป็นปีลงมือสร้างอีกเวอร์ชันหนึ่ง
ข้อจำกัด: ภาพหน้านิตยสารถ่ายจากเล่ม ตัวอักษรบางส่วนอ่านยาก ควรหาตัวเล่มลานโพธิ์ 267 และหนังสือของกำนันวิรัตน์มาตรวจทาน